Houten stoel

Start met een nieuwe scene (File > New > General) en voeg met Shift A een kubus toe van 1 m. Deze ene kubus wordt straks het hele zitvlak: je schaalt hem zo dat hij plat en vierkant wordt, precies zoals je bij een echte stoel een plank op maat zou zagen.

Druk Tab voor Edit Mode, A om alles te selecteren, en dan S gevolgd door drie exacte afmetingen: 0.45 in X en Y, en maar 0.03 in Z. Met de N-sidebar open typ je de drie Scale-waarden gewoon na elkaar in.

Terug naar Object Mode met Tab, en verplaats het zitvlak met G, Z, 0.435, Enter: de bovenkant komt zo op 45 cm, een gewone stoelhoogte. Hij zweeft voorlopig nog boven de vloer -- dat lossen de poten in de volgende fase op.

Beweeg de muis over een van de zijranden die evenwijdig met de Y-as lopen en druk Ctrl R. Blender toont een gele lus rond het hele zitvlak. Draai het muiswiel tot je 2 sneden ziet, klik om te bevestigen, en klik meteen nog eens (of druk Esc) zodat ze mooi verdeeld blijven staan zonder ze nog te verschuiven.

Herhaal Ctrl R, maar nu over een rand die evenwijdig met de X-as loopt: de nieuwe lus snijdt de vorige haaks. Ook hier 2 sneden. Het bovenvlak is nu een net rooster van 3 bij 3 vlakjes -- precies genoeg geometrie om het midden zo meteen te laten zakken.

Selecteer de 4 middelste bovenpunten en zet Proportional Editing aan met O (het rondje linksboven in de 3D Viewport licht op). Druk G, Z, -0.005, en draai vóór je bevestigt aan het muiswiel om de invloedscirkel (Proportional Size) in te stellen op zo'n 0.3 m: de rand van het zitvlak blijft liggen, het midden zakt een fractie. Zo'n zitvlak voelt prettiger dan een kaarsrecht vlak, en op deze schaal zie je het nauwelijks -- precies de bedoeling.

Numpad 3 voor een zijaanzicht op het zitvlak: de holling is nauwelijks zichtbaar met het blote oog, maar ze is er, en dat voel je bij het zitten wel.

Voeg een nieuwe kubus toe, dit keer niet in het midden maar recht onder een hoek van het zitvlak: X en Y op 0.18 m, Z op de helft van de pootlengte. Noem hem Poot.

A om alles te selecteren, dan S met de exacte maten: 0.045 m in X en Y voor een stevige doorsnede, en 0.42 m in Z zodat de poot van de vloer tot net onder het zitvlak reikt.

Schakel naar puntselectie met 1, selecteer de vier onderste hoekpunten (sleep een selectiekader van onderaf) en schaal ze met S, 0.667, Enter -- alleen in X en Y, dus laat Z op de standaardwaarde staan. De poot loopt nu net iets taps toe, zoals bij een klassieke houten stoel.

A om weer alles te selecteren, en Ctrl B voor een kleine Bevel over alle randen: 4 mm, 3 segmenten. Net als bij de dobbelsteen in oefening 1 haalt dit de harde geprinte hoeken weg.

Zoom in op de poot: hij loopt smal toe naar onderen, en elke rand is een fractie rond. Precies de twee details die een simpele balk in een echte tafel- of stoelpoot veranderen.

Open de Modifier Properties, kies Add Modifier > Generate > Mirror. Standaard spiegelt hij alleen over X; vink ook Y aan en laat Z uit. Omdat de oorsprong nu op het midden van het zitvlak staat, verschijnen de drie andere poten meteen in de drie overige hoeken.

Draai naar bovenaanzicht met numpad 7. Vier gelijke poten, elk 18 cm uit het midden in beide richtingen, netjes onder de hoeken van het zitvlak.

Numpad 1 voor vooraanzicht: de poten dragen het zitvlak nu op precies 45 cm, een normale stoelhoogte.

Voeg een kubus toe recht boven de achterste poot -- zelfde X en Y (0.18 m), dus de stijl staat in het verlengde van de poot eronder. Schaal hem tot 3.2 cm dik en 0.41 m hoog: van net boven het zitvlak tot de bovenkant van de rugleuning.

Selecteer de stijl, druk Shift D en meteen Esc om hem niet te verslepen. Zet in de N-sidebar de X-waarde om naar −0.18: de tweede stijl staat nu symmetrisch aan de andere kant, boven de andere achterpoot.

Nog een kubus, dit keer liggend: 0.40 m breed (net iets breder dan de afstand tussen de stijlen), 3.2 cm diep en 4 cm hoog, boven op de twee stijlen.

Bekijk de rugleuning van achteren: twee stijlen en een bovenlat, samen een stevig kader. De spijlen ertussen komen in de volgende fase.

Numpad 3 voor een zijaanzicht: de rugleuning staat mooi verticaal, in het verlengde van de achterpoot eronder.

Terug naar het gewone 3/4-perspectief: nu zie je in één beeld hoe de rugleuning bovenop de achterpoten verder bouwt, als één doorlopende lijn.

Een dunne kubus van 2 bij 2 cm, even hoog als de stijlen (0.41 m), links tussen de twee stijlen op X = −0.12 m.

Open Add Modifier > Generate > Array. Bij Relative Offset staat Factor X standaard op 1.0 (de spijlen zouden dan precies tegen elkaar staan); zet die op 3.0 voor tussenruimte, en zet Count op 5. De modifier herhaalt de spijl vijf keer, telkens 3 keer zijn eigen breedte verderop -- dat is 6 cm hart-op-hart.

Vijf spijlen, precies gecentreerd tussen de stijlen, onder de bovenlat. Wil je een dichtere of opener rug, dan pas je alleen Count of Factor X aan -- de modifier herrekent de rest.

Numpad 1: de spijlen vallen mooi symmetrisch binnen de stijlen, met genoeg lucht ertussen om niet dicht te ogen.

Selecteer alle zes onderdelen (klik het zitvlak het laatst aan, zodat dat het actieve object is) en druk Ctrl J. Hernoem het resultaat met F2 tot Stoel. Eén object is voortaan veel makkelijker te verplaatsen, te draaien en van een materiaal te voorzien dan zes losse stukken.

Open Add Modifier > Generate > Bevel. Zet Amount op 4 mm en Segments op 3, en zet Limit Method op Angle met een hoek van 40°: alleen randen waar twee vlakken scherper dan 40° op elkaar staan, worden afgerond. De vlakke rasterlijnen op het zitvlak (bijna 0°) blijven zo vlak, terwijl elke echte hoek van de poten, de stijlen, de bovenlat en de spijlen in één klap zacht wordt.

Kijk van dichterbij naar de hele stoel: de rechte hoeken van de poten, de stijlen en de bovenlat zijn nu zachte, ronde randen die het licht mooi laten glijden, terwijl het zitvlak zelf haarscherp vlak blijft.

Kies Object > Shade Auto Smooth. Blender voegt een Smooth by Angle-modifier toe die de belichting over de ronde randen laat vloeien, maar harde overgangen bewaart waar twee vlakke vlakken écht een hoek maken.

Selecteer de stoel, klik in de Material Properties op New en hernoem het tot Hout. Zet de Base Color op een gedekte bruine tint en de Roughness op 0.48 -- geolied hout, niet blinkend gelakt. Dit is de kleur die je ziet zolang er nog geen textuur is aangesloten.

Voeg een Wave Texture toe (Add > Texture > Wave Texture), zet Type op Bands en Direction op X. Zet Distortion op 3.5 en Detail op 3.0: dat maakt van kaarsrechte banden grillige, organische houtnerven. Sluit hem voorlopig rechtstreeks aan op Base Color, zodat je meteen het patroon ziet.

Voeg een ColorRamp toe (Add > Converter > Color Ramp) tussen de Wave Texture en de Base Color. Zet het linkerstopje op een donkere, roodbruine tint en het rechterstopje op een lichtere, zandkleurige tint. De banden van de textuur worden zo een geloofwaardige afwisseling van donkere en lichte houtnerf.

Voeg een Bump-node toe (Add > Vector > Bump), verbind dezelfde Wave-uitgang (Fac) met Height, zet Strength op 0.18 en verbind Normal met de Normal-ingang van de Principled BSDF. Hetzelfde patroon dat de kleur bepaalt, geeft het oppervlak nu ook een subtiel reliëf -- geen aparte textuurfoto nodig.

Bekijk de stoel van laag bij de grond, dicht genoeg om de gedraaide, organische banden en de zachte hoogteverschillen te zien: samen maken ze het duidelijk hout, zonder één foto-textuur.

Bekijk de stoel van opzij op ooghoogte: de poten raken de vloer precies, zonder erin te zakken of erboven te zweven. Omdat je alle onderdelen vanaf het begin met exacte maten hebt opgebouwd, staat dat hier vanzelf goed.

Draai de stoel met R, Z, 22, Enter, en schuif hem lichtjes opzij met G, X, 0.08. Een stoel die kaarsrecht voor de camera staat, oogt al snel als een technische tekening; een subtiele hoek maakt er een foto van.

Druk F12. De houtnerf vangt het licht van de studio, en de zachte Bevel-randen glimmen net genoeg om echt te ogen.