De Stille Lijn
Op volgorde gaan staan zonder één woord. Ga in een rij staan op volgorde van je verjaardag. Zonder praten. Er is geen andere manier dan elkaar opzoeken.
Waarom dit spel werkt
In elke groep nemen dezelfde drie kinderen het woord. Haal het woord weg en de rangorde verdwijnt: plots zijn gebaren, oogcontact en geduld de vaardigheden die tellen, en die zijn veel gelijker verdeeld. Kinderen die nooit iets zeggen, blijken hier vaak de organisatoren. Dat is voor de rest van de dag een enorme herpositionering.
Wat je nodig hebt
Materiaal
- Niets. Eventueel een lang touw of een krijtlijn om de rij te markeren.
Vooraf klaarzetten
- Bepaal waar de rij begint en eindigt en markeer dat: 'hier staat januari, daar december'. Zonder markering wordt het rommelig.
- Kies drie opdrachten, oplopend in moeilijkheid.
De opstelling
Iedereen door elkaar op een open plek. Aan één kant een start-markering, aan de andere kant een eind-markering.
Zo leg je het uit
Straks ga je in een lange rij staan, op volgorde van je verjaardag: januari hier, december daar. Maar - en dit is de hele opdracht - je mag geen woord zeggen. Geen woord, geen letter, geen 'ssst'. Je mag wel wijzen, gebaren, je vingers gebruiken. Klaar? Nu.
Stap voor stap
Ronde 1: verjaardag
Op volgorde van dag en maand (het jaar telt niet). Zwijgen. Laat het rustig ontsporen - de chaos hoort erbij.
Controle
Als de groep denkt klaar te zijn: van links naar rechts zegt iedereen luidop zijn verjaardag. Bij elke fout ontstaat gelach en herschikking. Dit is meteen ook een naamrondje.
Ronde 2: schoenmaat
Sneller nu, want ze kennen het systeem. Verrassend lastig: schoenmaten liggen dicht bij elkaar.
Ronde 3: aantal letters in je voornaam
Bij gelijke stand alfabetisch. Nu moeten kinderen elkaars naam spellen op de vingers - dat maakt van dit rondje stiekem het beste naamspel van de dag.
Nabespreken
Eén korte vraag: hoe hebben jullie dit opgelost zonder woorden? Er komt altijd een systeem uit dat ze zelf bedacht hebben.
Varianten
Op lengte, met ogen dicht
Alleen voor rustige groepen en met begeleiding: op lengte gaan staan met de ogen dicht. Zeer traag, zeer grappig.
Op afstand van huis
Op volgorde van hoe ver je van hier woont. Werkt goed in een kamp of op een eerste schooldag.
Groepjes in plaats van een rij
Ga in groepjes staan per lievelingsseizoen, per aantal broers en zussen, per lievelingskleur. Zonder praten. Veel sneller en even goed.
Makkelijker en moeilijker maken
Praten mag wel, maar alleen fluisteren. Of: op volgorde van lengte - dat kan je zien, dus het lukt altijd.
Zwijgen én de ogen dicht op één na (één kind per vijf is 'ziende gids' maar mag ook niet praten). Of: op een bank of lijn staan en de rij omdraaien zonder de grond te raken.
Waar het meestal misloopt
- Iemand praat en de rest roept 'ssst' - dat is ook praten. Reageer met humor: 'Nog eens vanaf nul' werkt beter dan straffen.
- Kinderen kennen hun schoenmaat niet. Zeg dan gewoon: kijk in je schoen, of vergelijk voet tegen voet - dat laatste is zelfs leuker.
- Het nabespreken overslaan. Eén vraag volstaat, maar stel hem.