Draaiboek voor morgen
Vier schema's die je zo kan overnemen: een ochtend met jonge kinderen, een ochtend met oudere kinderen, een hele eerste dag, en het kwartier dat overblijft als er niets anders past. De volgorde is niet willekeurig - ze bouwt op van veilig naar persoonlijk.
Eerste ochtend · 4 tot 8 jaar
Korte spellen, veel beweging, geen lange uitleg. De rode draad is het gezicht en de naam: bij kleuters en eerste graad werkt herhalen met beweging beter dan alles wat op papier staat. Het schrijfmoment komt pas na de pauze, wanneer de energie er al uit is.
Onthaal en naamkaartjes
Elk kind vouwt zijn naamkaartje en zet het voor zich neer of hangt het op. Jij schrijft de namen voor wie nog niet schrijft. Dit is geen tijdverlies: de rest van de ochtend lees jij die kaartjes af.
Onder het Laken
Rustiger, en ze moeten nu echt kijken wie er is. Drie tot vier rondes volstaan.
Alle Stoelen Wisselen Die...
Nu mag de energie eruit. Jij roept de eerste vijf categorieën zelf.
Pauze
Drinken, toilet, even lopen. Zet ondertussen de kranten klaar.
Eilandjes met Vragen
Muziek en samenwerken. De vraag op elk eiland houdt het een kennismakingsspel.
Naamwapenschild
Aan tafel, rustig. Voor deze leeftijd: twee vakken volstaat, en tekenen mag in plaats van schrijven.
Complimentenrug
De afsluiter. Bij kleuters mag het een tekening zijn; jij schrijft erbij wat het kind bedoelde.
Afsluiten in de kring
Iedereen zegt de naam van iemand die hij vandaag heeft leren kennen. Dan de wapenschilden ophangen.
Eerste ochtend · 9 tot 14 jaar
Deze leeftijd is gevoelig voor afgaan. Daarom eerst twee spellen waarin je je achter de groep kan verstoppen, dan pas iets waarin je over jezelf praat - en dat gebeurt eerst in duo's, nooit meteen voor de hele kring. De volgorde is belangrijker dan de spellen zelf.
Onthaal en naamkaartjes
Iedereen vouwt een kaartje en schrijft zijn naam groot. Ook jij.
Naam & Gebaar
Snel doorlopen, twee rondjes. Jij begint met een grote beweging - dat bepaalt de rest.
Menselijke Bingo
Iedereen praat met minstens zestien anderen. Vergeet het oogsten in de kring niet.
Pauze
Zet ondertussen de twee rijen stoelen klaar voor speed-friending.
Speed-friending
Acht rondes van negentig seconden. Sluit af met de oogstronde: vertel iets over een ánder.
De Stille Lijn
Even helemaal anders: zonder woorden. De stille kinderen krijgen hier hun moment.
Twee Waarheden en een Leugen
Nu durven ze het. Doe de anonieme versie als de groep nog gespannen is.
Complimentenrug
De afsluiter. Geef drie goede voorbeelden vóór ze beginnen, anders staat er twintig keer 'lief'.
Een hele eerste dag · kamp of nieuwe klas
Over een hele dag kan je de opbouw doen die er echt toe doet: van veilig naar persoonlijk naar vertrouwen. Het vertrouwensparcours staat bewust ná de middag - vóór de middag werkt het niet.
Pauze
Middagpauze
Zet ondertussen het parcours klaar.
Het Vertrouwensparcours
Nu pas. De schroom is weg, dus dit werkt. Neem de tijd voor het nabespreken.
Pauze
Tekening-telefoon
Samen lachen zonder dat iemand iets moet vertellen. Het beste einde van een lange dag.
Kring, terugblik, naar huis
Wijs terug naar het namenweb van vanmorgen: wie hangt er nu allemaal aan wie vast?
Ik heb maar een kwartier
Drie combinaties die in een kwartier passen. Kies er één en doe hem helemaal - half werk levert niets op.
Naam & Gebaar, twee rondjes plus de test
De veiligste keuze. Werkt bij elke leeftijd, elke groepsgrootte, zonder materiaal.
Zip Zap Boing
Als de groep te veel energie heeft om stil te staan. Bouw op in drie stappen.
Alle Stoelen Wisselen Die...
Als er stoelen staan en je wil dat kinderen zien wie op hen lijkt.
De Stille Lijn, drie rondes
Als de groep te druk is en je hem wil laten landen zonder te moeten stil roepen.
De energiecurve van een ochtend
Een goede reeks spellen gaat op en neer, niet steeds omhoog. Na twee wilde spellen na elkaar is een groep niet warmgelopen maar op. De vuistregel: wild, rustig, wild, rustig - en altijd rustig eindigen.
| Moment | Wat de groep nodig heeft | Goede keuze |
|---|---|---|
| Eerste tien minuten | Veiligheid: iets waar niemand kan afgaan | Naam & Gebaar, Het Namenweb |
| Na twintig minuten | Beweging, lawaai, lachen | Zip Zap Boing, De Krantenmepper |
| Vlak voor de pauze | Mengen, met iedereen praten | Menselijke Bingo, Evolutie |
| Meteen na de pauze | Focus terugbrengen zonder te roepen | De Stille Lijn, Wie is de Leider? |
| Tweede helft | Iets persoonlijks, maar eerst in duo's | Speed-friending, Twee Waarheden |
| Laatste kwartier | Iets om mee naar huis te nemen | De Complimentenrug |