Hoofdstuk 94Weight paint, automatic weights, corrective shape keys

Een Vertex Group koppelt elke vertex aan een gewicht tussen 0 en 1 — hoe dicht bij 1, hoe sterker die vertex het bot met dezelfde naam volgt. De Armature-modifier (deel F, hoofdstuk 71) leest deze groepen automatisch: een vertex met gewicht 1 op de groep "Upper_Arm" en 0 op alle andere botten beweegt exact met dat ene bot mee, een vertex met 0,5 op twee aangrenzende botten mengt hun invloed samen — de basis van een vloeiend gewricht in plaats van een harde knik.

Zonder de Armature-modifier heeft een set vertex groups met botnamen géén enkel effect: de modifier is de schakel die de naam-matching daadwerkelijk toepast. Een rig die "niet vervormt" heeft dus vaak gewoon geen (of een verkeerd ingestelde) Armature-modifier, niet noodzakelijk foute weights.

Selecteer de mesh, dan de armature (die laatst, actief), en kies Ctrl+P ▸ With Automatic Weights: Blender berekent dan met Bone Heat — een warmtevergelijking langs het oppervlak, niet gewoon de dichtste afstand — voor elke vertex welke botten meetellen en hoe sterk. Dat werkt goed op nette, gesloten meshes met botten die netjes binnenin liggen; het gaat mis bij dunne onderdelen die dicht bij elkaar liggen (vingers, vingers tegen de palm), waar de warmteverspreiding per ongeluk oversteekt naar een naburig deel dat er anatomisch niets mee te maken heeft.

With Empty Groups maakt alleen de vertex groups aan zonder gewichten te vullen — voor wie liever alles met de hand of via Envelope-botten opbouwt.

X-Mirror (Object Data Properties) spiegelt elke penseelstreek automatisch naar de andere kant van een symmetrische mesh, mits de botnamen consequent eindigen op .L/.R — onmisbaar om niet twee keer hetzelfde werk te doen. Auto Normalize houdt de som van alle gewichten per vertex op 1 terwijl je schildert, zodat verhogen van de ene groep automatisch de andere verlaagt in plaats van de totale invloed groter dan 1 te maken (wat een vertex onvoorspelbaar zou uitrekken). Vertex Group Weight in de N-sidebar toont het exacte cijfer voor de actieve vertex, voor wanneer schatten op kleur niet precies genoeg is.

Drie herkenbare problemen. Eén: een vertex met gewicht op een botnaam die niet meer bestaat (na een hernoeming) — die vertex volgt dan gewoon niets, lijkt "los te hangen" terwijl de rest van de mesh normaal beweegt. Twee: de som van gewichten op een vertex ligt onder 1 (bv. 0,3 + 0,3 in plaats van 0,5 + 0,5) — de mesh krimpt zichtbaar bij een extreme pose omdat geen enkel bot 'm voor de volle 100% claimt. Drie: een scherpe knik bij een gebogen gewricht — dat is geen weight-fout maar een intrinsieke beperking van lineaire skinning zelf, en de reden waarom corrective shape keys bestaan (volgend blad).

Hoe zorgvuldig de weights ook geschilderd zijn, een sterk gebogen elleboog of knie krijgt met pure skinning altijd een "platte" of "ingedeukte" plek aan de binnenkant van de bocht — een wiskundig gevolg van hoe lineaire interpolatie tussen twee botrotaties werkt, geen instelfout. De oplossing is een Shape Key (hoofdstuk 95) die specifiek voor die pose een correctie toevoegt, en die je via een Driver (hoofdstuk 91) koppelt aan de rotatie van het bot zelf — vaak met Rotational Difference als Variable Type. Buigt het bot, dan schuift de driver de shape key automatisch naar zijn juiste sterkte, zonder dat de animator er ooit een keyframe voor hoeft te zetten.

Drie stappen die elkaar opvolgen, en die je zelden omdraait. Automatic Weights geeft een ruwe, werkbare basisverdeling over de hele mesh in enkele seconden — sneller dan met de hand beginnen. Weight Paint verfijnt daarna specifiek de plekken waar de automatische inschatting fout zit (vingers, oksels, samengeperste plooien) — géén nieuwe start, maar gerichte correctie op wat al 90% klopt. Corrective Shape Keys (hoofdstuk 95) lossen pas op wat na die twee stappen overblijft: de volume-indeuking bij extreme buigingen die geen enkele combinatie van weights ooit gladstrijkt. Wie deze volgorde omkeert — eerst corrective shapes bouwen op weights die nog niet af zijn — moet ze na elke weight-aanpassing opnieuw doen, want de vervorming waarop de correctie gebaseerd was, verandert mee.