Hoofdstuk 95Shape keys

De eerste shape key in de lijst, Basis, is de referentievorm — verplaats je hier vertices, dan verandert de mesh zelf in Object Mode, net als zonder shape keys. Elke shape key daarna slaat alleen het verschíl met de Basis op per vertex, en de Value-schuifregelaar (standaard 0–1) bepaalt hoeveel van dat verschil zichtbaar is. Op 0 zie je precies de Basis, op 1 de volle vervorming van die sleutel, op 0,5 de helft ertussenin — en met Slider Min/Slider Max losser ingesteld, ook voorbij 1 voor een overdreven effect.

Standaard staan shape keys op Relative: elke sleutel is een verschil ten opzichte van de Basis, en meerdere sleutels met een Value boven 0 tellen gewoon bij elkaar op — een glimlach-sleutel en een wenkbrauw-optrek-sleutel combineren probleemloos tot een verraste glimlach. Absolute shape keys (zeldzamer, via het dropdown-menu naast de lijst) interpoleren in plaats daarvan tussen sleutels op basis van een gedeelde tijdsas — vooral gebruikt bij het importeren van scan-data met vaste tussenvormen, niet als standaardwerkwijze voor handgemaakte rigs.

De Value van elke shape key is een gewone animeerbare property: I erop zet een keyframe, precies zoals op een objectlocatie — alleen leeft de Action hier op het Key-datablock (hoofdstuk 89), niet op het object zelf. Voor gezichtsrigs is handmatig keyframen op tientallen sleutels al snel onwerkbaar; de gangbare aanpak is een set controller-botten of Custom Properties die via drivers (hoofdstuk 91) meerdere shape keys tegelijk aansturen, zodat de animator één regelaar beweegt in plaats van twintig aparte Values.

Shape keys werken op de basis-mesh, vóór de modifier-stapel (deel F, hoofdstuk 71) — een Subdivision Surface-modifier gladstrijkt dus het resultaat van een shape key net zoals hij dat met de gewone mesh doet, en blijft bruikbaar zonder dat elke sleutel apart onderverdeeld hoeft te worden. Een Mirror-modifier daarentegen toont géén shape key-vervorming aan de gespiegelde kant, tenzij je bewust met Mirror Shape Key (vorig blad) een gespiegelde sleutel aanmaakt op de mesh zelf — de modifier spiegelt de basisvorm, niet de per-sleutel afwijking ervan. Dit verklaart waarom een asymmetrische grimas soms maar aan één kant van een gespiegeld gezicht verschijnt.

Een enkele shape key interpoleert lineair tussen Basis (0) en volle vervorming (1) — voor een simpele knipoog is dat voldoende, maar een mond die van dicht naar wagenwijd open gaat, vervormt onderweg vaak niet lineair: bij 50% open zou het echte gedrag anders liggen dan het midden tussen dicht en open. In-Between Shapes lossen dit op door een extra referentievorm te zetten op een tussenpositie van de Value (bv. op 0,5), zodat Blender tussen méér dan twee punten interpoleert. Gangbaar bij zorgvuldig gebouwde gezichtsrigs, minder nodig voor eenvoudige correctieve sleutels waar een lineaire overgang volstaat.