Hoofdstuk 82UV's

Een textuur is een platte afbeelding met twee assen (breedte en hoogte). Om die op een gebogen 3D-oppervlak te plakken, moet Blender voor elke vertex van de mesh weten welk punt van die platte afbeelding erbij hoort — dat is precies wat een UV Map opslaat: voor elke vertex, per face waarin hij voorkomt, een 2D-coördinaat tussen 0 en 1 in de UV-ruimte.

Een gesloten 3D-vorm plat uitvouwen zonder rek of overlap kan niet zomaar overal tegelijk — net als bij een kartonnen doos moet je ergens knippen. Die knip-lijnen heten Seams (naden), en het kiezen van goede seams is het belangrijkste onderdeel van een geslaagde unwrap: te weinig seams geeft rek en vervorming, te veel seams geeft onnodig veel losse stukken (UV Islands) die lastig te beschilderen zijn over hun naad heen.

Smart UV Project is aantrekkelijk omdat het geen handmatige seams vraagt: geef een Angle Limit op (hoe scherp een hoek moet zijn voor Blender daar automatisch een naad plaatst) en het algoritme doet de rest. Het resultaat werkt, maar plaatst naden op plekken die voor een handbeschilderde textuur onhandig kunnen liggen — bijvoorbeeld midden op een gezicht in plaats van netjes achter een oor.

Voor procedurele texturen, snelle prototypes of assets die toch met een prodedurele of trimsheet-textuur werken (waar een naad niet opvalt) is Smart UV Project vaak ruim voldoende. Voor een hero-asset met een handbeschilderde of gebakken textuur (hoofdstuk 85) loont het bijna altijd om zelf seams te zetten en Unwrap te gebruiken, juist om controle te houden over wáár de naden vallen.

Pin (P in de UV Editor) zet een UV-vertex vast op zijn huidige plek, zodat een volgende Unwrap-berekening die vertex niet meer verplaatst. Dat is onmisbaar zodra je een unwrap met de hand hebt bijgesteld (bijvoorbeeld een naad recht getrokken voor een strak tegelpatroon) en daarna toch nog een andere seam moet toevoegen: zonder pinning zou de volgende unwrap je handmatige correctie gewoon overschrijven.

Gepinde vertices verschijnen rood in de UV Editor. Een veelgebruikte werkstroom: unwrappen, de resulterende UV-islands grof herschikken en schalen, de hoekpunten van elke island pinnen, en pas dan fijnere seams toevoegen die alleen de rest opnieuw mogen berekenen.

Eén mesh kan meerdere UV-maps tegelijk dragen, elk met een eigen naam, beheerd in Object Data Properties onder het paneel UV Maps. Een veelvoorkomende reden: één UV-map voor de gewone kleurtextuur (vaak handmatig geoptimaliseerd voor detail waar het opvalt) en een tweede, aparte UV-map specifiek voor een gebakken lichtkaart, unwrapped met Lightmap Pack zodat er gegarandeerd geen overlap is.

Welke UV-map een Image Texture-node in de Shader Editor gebruikt, bepaal je met een losse UV Map-node (hoofdstuk 79) die je naam kiest uit diezelfde lijst — sluit je niets aan, dan valt Blender terug op de UV-map die op dat moment als Active(het camera-icoontje in de lijst) is aangeduid.