Een goed totaaldebiet moet ook in vier bruikbare gootstromen terechtkomen.
Hoe lees je een opdracht?
Drie tredenOefenenToepassenUitdagen
Elk hoofdstuk bouwt op: eerst oefenen (één stap, direct toepassen), dan toepassen (meerdere stappen, in een context), dan uitdagen (transfer, open problemen, andere leerlijnen erbij).
De StemExpert-schaal5
Eén moeilijkheidsschaal van 1 tot 9 over de drie niveaus heen: Fundamental loopt van 1 tot 4, Intermediate van 3 tot 7, Expert van 6 tot 9. Zo zie je dat de uitdaging van het ene niveau de oefening van het volgende is.
Oefenen
Oefenen
één stap, direct toepassen
18.1
Debiet omzetten
Oefenen6Rekenen25 min
In 40 s vang je 3,0 L op uit een slang D = 12 mm.
a
Bereken Q in L/min en m³/s en de gemiddelde snelheid.
18.2
Twee diameters
Oefenen6Begrijpen25 min
Stationair water stroomt zonder aftakking uit een 20 mm-buis in een 10 mm-buis.
a
Bepaal de snelheidsverhouding en het effect op de druk bij horizontale verliesloze stroming.
18.3
Regime bepalen
Oefenen6Rekenen25 min
Water ν = 10⁻⁶ m²/s, D = 5 mm; vergelijk v = 0,10 en 1,0 m/s.
a
Bereken Re en selecteer een passend verliesmodel.
18.4
Drukhoogte en vermogen
Oefenen6Rekenen25 min
Een pomp voegt H = 20,0 m toe bij Q = 8,0 L/min. Water ρ = 1000 kg/m³.
a
Bereken druk en hydraulisch vermogen.
Toepassen
Toepassen
meerdere stappen, in een context
18.5
Darcyverlies in een slang
Toepassen7Rekenen25 min
L = 6,0 m, D = 10 mm, Q = 3,0 L/min; glad, water ν = 10⁻⁶ m²/s, totaal K = 4.
a
Bereken v, Re, f en hL.
b
Voeg 2 m geometrische hoogte toe en bereken PH.
18.6
Poiseuille en Darcy zijn consistent
Toepassen7Analyseren25 min
Ontwikkelde laminaire stroming heeft Darcyfactor f = 64/Re.
a
Leid met Re = ρvD/μ en Q = vπD²/4 af dat Q = πD⁴Δp/(128μL).
b
Verklaar waarom dit niet het NFT-hoofdaanvoermodel is.
18.7
Een hoger werkpunt zoeken
Toepassen7Programmeren25 min
Gebruik leidingnet.py met 16 mm-aanvoer. Verhoog de statische hoogte naar 2,0 m.
a
Bereken het werkpunt en het gootdebiet met bissectie.
b
Waarom garandeert een maximale pomphoogte 3 m geen 4,8 L/min?
18.8
Opvangmeting met onzekerheid
Toepassen7Labo45 min
Volume 4,00 ± 0,05 L, tijd 50,0 ± 0,5 s. Dit zijn onafhankelijke standaardonzekerheden.
a
Bereken Q en relatieve standaardonzekerheid.
b
Ontwerp herhalingen die toevallige fout verlagen en systematische fout zichtbaar houden.
Zo wordt dit beoordeeld
Hydraulica
Continuïteit, drukhoogte en Darcyverlies met juiste eenheden en factor.
Werkpunt
Pomp- en systeemcurve samen gebruikt; schone en ongunstige toestand getoetst.
Verificatie
Debietproef, druk/niveau, onzekerheid en onderhoudsgrens concreet.
Uitdagen
Uitdagen
transfer, open problemen, leerlijnen combineren
18.9
Filter als storingssignaal
Uitdagen9Onderzoeken50 min
Schone 16 mm-aanvoer heeft K = 2; vuilscenario K = 20. Pomp B blijft gelijk.
a
Bereken beide werkpunten en procentuele debietdaling.
b
Ontwerp detectie die vervuiling, laag niveau en lage voedingsspanning onderscheidt.
Zo wordt dit beoordeeld
Hydraulica
Continuïteit, drukhoogte en Darcyverlies met juiste eenheden en factor.
Werkpunt
Pomp- en systeemcurve samen gebruikt; schone en ongunstige toestand getoetst.
Verificatie
Debietproef, druk/niveau, onzekerheid en onderhoudsgrens concreet.
18.10
Parallelle verdeling reconstrueren
Uitdagen9Analyseren25 min
Vier takken hebben kwadratische coëfficiënten k, 2k, 3k, 4k. Gemeten totaal 4,8 L/min.
a
Bereken elke takstroom.
b
Beschrijf inregelen en effect op totaal Q.
18.11
Habitat: aanvoer met meetbaar onderhoud
Uitdagen9Habitat80 min
Behoud vier NFT-goten met doel 1,2 L/min, het 60 L-reservoir en 12 V-pomp B. Aanvoer 16 mm, 2,5 m, hoogte 1,5 m. Drinkwatertank 500 L blijft apart.
a
Teken aanvoer, verdeelstuk, retour, filter, vlotter en meetplaatsen; benoem de systeemgrens.
b
Toets schoon en ongunstig werkpunt; geef een onderhoudscriterium met meetonzekerheid.
c
Bereken pompverbruik bij 10 min per uur en geef maatregelen voor veiligheid en beschikbaarheid.
Zo wordt dit beoordeeld
Hydraulica
Continuïteit, drukhoogte en Darcyverlies met juiste eenheden en factor.
Werkpunt
Pomp- en systeemcurve samen gebruikt; schone en ongunstige toestand getoetst.
Verificatie
Debietproef, druk/niveau, onzekerheid en onderhoudsgrens concreet.
18.12
Toerentalregeling beoordelen
Uitdagen9Ontwerpen50 min
Bij geometrisch gelijk gedrag van een centrifugaalpomp gelden ongeveer Q ∝ n, H ∝ n², P ∝ n³.
a
Leid de vermogensverhouding bij 80 % toerental af.
b
Waarom wordt Q bij vaste hoogte 1,5 m niet automatisch 80 %?
Zo wordt dit beoordeeld
Hydraulica
Continuïteit, drukhoogte en Darcyverlies met juiste eenheden en factor.
Werkpunt
Pomp- en systeemcurve samen gebruikt; schone en ongunstige toestand getoetst.
Verificatie
Debietproef, druk/niveau, onzekerheid en onderhoudsgrens concreet.
ZelfevaluatieKleur per doel: lukt al / bijna / nog niet
Ik gebruik massa- en volumebehoud met een correcte systeemgrens.
Je leidt Bernoulli af en voegt pomp en verliezen toe.
Je bepaalt Reynoldsgetal en kiest een geldig drukverliesmodel.
Je berekent en toetst het snijpunt van pomp- en systeemcurve.
Je dimensioneert het waternet van Habitat met metingen en onderhoud.