Lesdoelen
- De leerling kan een 3D-model correct slicen (laagdikte, vulling, support) en beargumenteren wanneer support nodig is. LPD 11
- De leerling kan een print controleren tegen het ontwerp, de oorzaak van een slechte pasvorm opsporen door te meten, het model gericht aanpassen in Fusion en alleen het betrokken onderdeel herprinten. LPD 12
- De leerling kan een buzzer aansluiten en programmeren om een geluidssignaal te geven op een gekozen moment in de cyclus. LPD 22
- De leerling kan elektronica overzichtelijk en veilig inbouwen in een behuizing (kabellengte, trekontlasting, geen loshangende draden). LPD 22
Lesverloop (5 lesuren)
| Blok | Duur | Fase | Wat gebeurt er |
|---|---|---|---|
| 1 | 50 min | Toets | Toets 2 (../toets2.html): flowcharts, blokjes voorspellen, controlestructuren, variabelen, analoog/digitaal, sturing vs. regeling. Wie eerder klaar is, leest zacht verder in het logboek van week 13. |
| 2 | 10 min | Instap | Twee bakjes gaan rond: één print met een lelijke, doorhangende onderkant (geen support waar het wél nodig was) en één nette. Vraag: wat is het verschil, en waar zàt dat probleem al — in de printer of in de instellingen? |
| 2 | 40 min | Instructie | Slicen live gedemonstreerd: laagdikte 0,2 mm, vulling 15 %, support alleen aanzetten bij overhangen groter dan ±45° (kabeldoorvoer, onderranden). Daarna de printwachtrij-afspraken op het bord: naamconventie voornaam_onderdeel_vn.stl, wachtrijlijst, wie 's nachts print krijgt voorrang. |
| 3 | 50 min | Zelfstandig | Eigen behuizing (en deksel) slicen en naar de wachtrij sturen. Wie al een print heeft: meteen assembleren — LED's, knop en kabel erin proberen te passen. |
| 4 | 50 min | Zelfstandig | Iteratie: past iets niet? Meet met de schuifmaat exact waar het knelt of net te los zit → pas in Fusion enkel die ene maat aan (meestal ±0,1 mm) → exporteer als v2 → herprint alleen dat onderdeel, nooit de hele behuizing. Wie al past: buzzer monteren op een vrije pin en het tik-tik-programma bouwen. |
| 5 | 35 min | Verdieping | Elektronica netjes inbouwen: kabels op lengte, met tape of een kabelbinder vastgezet, niets dat kan lostrekken. Wie klaar is: Muziekdoos-quest of Helper-XP bij een klasgenoot met een hardnekkige pasvorm. |
| 5 | 15 min | Afsluiting | Logboek: foto van versie 1 (paste niet) naast versie 2 (paste wel) + wat je hebt aangepast. Opruimen, printers voor de nacht klaarzetten, XP-moment. |
Instructie: van bestand naar passend onderdeel
1 · Slicen: de drie instellingen die er echt toe doen
- Laagdikte 0,2 mm — de standaard voor functionele onderdelen: goede balans tussen snelheid en sterkte. Fijner (0,1 mm) is mooier maar kost veel meer tijd; dat sparen we voor de decoratieweek.
- Vulling 15 % — stevig genoeg voor een behuizing die niet extreem belast wordt, maar spaart filament en printtijd tegenover 100 %.
- Support: alleen waar het moet. Vuistregel: een overhangende rand van meer dan ±45° zakt door zonder steun. Kijk vóór het slicen naar je model: waar "zweeft" plastic in de lucht? Typisch bij ons: de rand van de kabeldoorvoer en de onderkant van een uitstekend klik-lipje.
Te veel support kost tijd én filament en laat lelijke littekens na. Te weinig geeft een mislukte print. Twijfel je? Print eerst een klein testblokje met dezelfde overhang.
2 · De printwachtrij: eerlijk en overzichtelijk
Met een klas vol ontwerpen tegelijk is een wachtrij geen luxe maar noodzaak:
- Bestandsnaam altijd
voornaam_onderdeel_v1.stl(versie erbij zodra je herprint:_v2,_v3...). - Elk bestand op het wachtrij-bord met naam en geschatte printtijd.
- Kleine onderdelen combineren op één printbed waar mogelijk — twee behuizingen passen vaak samen.
- 's Nachts printen voor wie eerst klaar was: zo ligt er 's ochtends al iets om te passen.
3 · De buzzer: tik-tik-tik bij groen
Een echt Vlaams voetgangerslicht tikt tijdens het groene licht — een geluidssignaal voor wie niet kan zien. Wij bouwen dat na met het "speel toon"-blok: frequentie in hertz, duur in seconden.
herhaal 6 keer
speel toon op pin 8 frequentie 440 duur 0.3
wacht 0.3 seconden
Zet dit blokje in de code op het moment dat het voetgangerslicht groen wordt (zie je uitbreiding van week 11). Let op: een actieve buzzer kent maar één vaste toon — voor een echte frequentie heb je een passieve buzzer nodig.
Waarom nooit de hele behuizing herprinten?
Als alléén het deksel te strak zit, is er niets mis met de rest van het ontwerp. Splits je bestand in
Fusion in aparte onderdelen en exporteer enkel wat je aanpast — dat scheelt uren printtijd en is precies
hoe echte productontwikkeling werkt: klein en gericht itereren, niet alles herbeginnen.
Opdrachten
Kernopdracht (iedereen)
- Slice je behuizing en deksel: laagdikte 0,2 mm, vulling 15 %, support alleen waar nodig.
- Zet je bestanden met de juiste naam in de printwachtrij.
- Assembleer zodra je print klaar is: LED's, knop, kabel.
- Past iets niet? Meet, pas in Fusion aan, herprint alleen dát onderdeel.
- Monteer de buzzer en programmeer tik-tik-tik bij groen (pin 8, 440 Hz, 0,3 s).
- Bouw alle elektronica netjes in; logboek: foto versie 1 naast versie 2.
Basis-pad
Werkt met een aangereikte behuizing uit week 13 die al één iteratieslag achter de rug heeft. De leerling voert zelf de meet-pas-aan-stap uit op één klein onderdeel (bv. het knopgat) en monteert de buzzer met het kant-en-klare blokje hierboven.
Uitbreidingen
- Versnellend tikken: de tik wordt sneller naarmate groen bijna om is (net als een echt aftellend voetgangerslicht).
- Muziekdoos-preview: vervang de tik door een kort deuntje van 3 noten.
- Documentatiekaart: een klein kaartje bij de behuizing met alle uiteindelijke maten — handig bewijs voor boss 2 volgende week.
Materiaal deze week
- 3D-printers getest en beladen met filament, minstens één reserve-rol
- Printwachtrij-bord zichtbaar opgehangen, naamconventie erop
- Passieve buzzers uitgedeeld (1 per leerling/duo) + jumperdraden
- Schuifmaten opnieuw beschikbaar voor de pasvorm-controle
- Toets 2 klaargezet (printversie of toetsmodus, zie ../toets2.html)
- Kabelbinders/tape voor het netjes inbouwen van de elektronica
Leerkracht-hoek
- Toets 2 eerst, rustig: neem hem af in het eerste blok, vóór de printdrukte begint. Correctie gebeurt automatisch voor 18/20 punten; plan zelf 5-10 minuten voor het open antwoord.
- De printer is de flessenhals. Met 20+ leerlingen en een handvol printers ligt niet elke print er maandagavond al. Werk met een zichtbare wachtrij, print 's nachts en zorg dat wie moet wachten ondertussen aan de buzzer of het logboek werkt — nooit stilzitten.
- De klassieke iteratiefout: de hele behuizing herprinten "voor de zekerheid" in plaats van gericht één onderdeel. Wijs hier expliciet op — het is dé leerwinst van deze week (LPD 12).
- Buzzer-verwarring: een actieve buzzer (kent maar één toon) wordt vaak per ongeluk gebruikt in plaats van een passieve. Controleer vooraf welk type er in de kits zit.
- Vooruitblik: volgende week is boss 2 — plan zelf welke prints er ten laatste donderdag klaar moeten zijn zodat er nog tijd is om te oefenen vóór de demo.
Side quests die hier mooi bij passen
Muziekdoos (drie noten in plaats van één tik — dé quest van deze week) ·
CAD-Wizard (voor wie al een tweede iteratieslag klaar heeft) ·
Helper (buddy bij een hardnekkige pasvorm).