Het mysterieuze pakket
- Zaak
- Een streamer met 100 000 volgers is plots superenthousiast over een energiedrankje en een skin.
- Waar
- Een livestream op vrijdagavond, en de winkel in Milans game
- Verdachte
- Turbo Tijs, gamer en streamer (verzonnen)
- Jouw missie
- Ontdek wanneer iets reclame is, ook als het niet zo lijkt. En hoe een 'gratis' game aan jou verdient.
Live!
Vrijdagavond. Milan, Amir en Lina kijken samen naar Turbo Tijs, een gamer met 100 000 volgers. Tijs opent een groot pakket. Er zit een energiedrankje in, in de kleuren van zijn kanaal, en een code voor een gouden skin.
'Dit is ECHT de beste drank ooit, mannen!' roept hij. 'En met mijn code TURBO10 krijg je korting op de skin!' Milan heeft zijn spaarpot al vast.
Waarom is Tijs zo enthousiast? Kiko heeft een vermoeden ...
Reclame is overal
Reclame wil dat je iets koopt, iets leuk vindt of een merk onthoudt. Vroeger zat ze vooral tussen de tv-programma's en in de krant. Nu ook in apps, games, filmpjes, zoekresultaten en livestreams. Soms zie je meteen dat het reclame is. Soms helemaal niet.
Verborgen reclame
Een influencer is iemand met veel volgers, die invloed heeft op wat die volgers denken en kopen. Bedrijven betalen influencers, of geven ze gratis spullen, om hun product te tonen.
Dat mag. Maar in België moet het duidelijk zijn dat het reclame is. Ze moeten het zeggen of erbij zetten, bijvoorbeeld met:
- 'reclame' of 'advertentie'
- 'betaalde samenwerking' of 'gesponsord'
- '#ad' of '#reclame'
- 'ik kreeg dit gratis van het merk'
Toch staat het er soms klein, onderaan, of te snel om te lezen. Of het staat er niet, terwijl het eigenlijk moet.
Signalen van reclame
'Met code TURBO10 krijg je korting.' De maker verdient vaak mee aan elke verkoop.
Klik je en koop je, dan krijgt de maker vaak een deel.
Het product staat de hele tijd in beeld, logo naar de camera.
'Beste ooit!', 'Moet je hebben!' Echte meningen zijn meestal genuanceerder.
Een 'unboxing' van iets wat de maker gratis kreeg.
'Welk snoepje past bij jou?', gemaakt door ... een snoepmerk.
Volg het geld
'Oké,' zegt Milan. 'Maar mijn game is gratis. Daar zit geen reclame in.' Kiko lacht zo hard dat er stof van de kranten valt.
'Gratis? Het Pixelbureau gaat op onderzoek. Missie: ontdek hoe jouw game geld verdient.' Ze openen Milans game en noteren alles: de winkel, de battle pass, de kistjes, de filmpjes tussen de levels.
Vier manieren waarop een 'gratis' game verdient
- 1Reclame tonen
Tussen levels of filmpjes. Hoe langer je speelt, hoe meer reclame, hoe meer geld.
- 2Aankopen in de game
Skins, extra levens, een battle pass, sneller verder. Klein bedrag per keer, maar het telt op.
- 3Jouw gegevens
De game houdt bij wat je leuk vindt, waar je klikt en hoe lang je speelt. Zo kan er reclame komen die precies bij jou past: gerichte reclame.
- 4Een abonnement
De gratis versie is net niet leuk genoeg. Voor 'premium' betaal je elke maand.
De diamantentruc
Veel games laten je eerst echte euro's omruilen voor speelgeld: diamanten, munten, edelstenen. Slim van de maker: je voelt minder goed hoeveel geld je uitgeeft.
En de pakketjes zijn vaak net iets te groot of te klein voor wat je wil kopen. Dan houd je een restje over. En dat restje lokt je om nog eens te kopen.
Reken het uit
rekenmissieJij beslist
kies een padMilan kreeg € 10 voor zijn verjaardag. In de game staat: 'Battle pass seizoen 7: nu € 9,99! Nog 2 dagen!' Wat doet Milan?
De battle pass is leuk, maar hij moet elke dag spelen om alle beloningen te halen. Na het seizoen komt seizoen 8. Weer € 9,99. Weer 'nog maar 2 dagen'.
Milan heeft een mooie skin. Tijs verdient een stukje. En Milan heeft 400 diamanten over, die nergens genoeg voor zijn.
De volgende dag merkt Milan dat hij de skin eigenlijk niet meer zo graag wil. Hij spaart voor een game die hij echt wil. 'Nog maar 2 dagen' was gewoon haast maken.
Kies eerst. Klik dan op je keuze om te lezen wat er gebeurt. Je mag ook de andere paden bekijken.
Reclame of niet?
team-opdrachtZet een kruisje. 'Verborgen' betekent: het is reclame, maar je ziet het niet meteen.
| reclame | verbor-gen | geen | |
|---|---|---|---|
| Een reclamefilmpje tussen twee filmpjes. | |||
| Je nicht toont de fiets die ze zelf kocht met haar spaargeld. | |||
| Een streamer met de kortingscode TURBO10 in de beschrijving. | |||
| Een artikel op een nieuwssite over het weer. | |||
| Een quiz 'Welk snoepje ben jij?' van een snoepmerk. | |||
| Een gamer zegt: 'Deze controller kreeg ik van het merk, maar ik zeg eerlijk wat ik ervan vind.' |
Maak je eigen reclame
rollenspelWerk in duo. Verzin een product, bijvoorbeeld sokken die nooit kwijtraken of een pen die nooit leeg raakt.
Maak een reclame van 30 seconden. Gebruik zo veel mogelijk trucs: superwoorden, een kortingscode, haast ('alleen vandaag!').
Kijk en schrijf alle trucs op die je ziet. Hoeveel vond je er?
Doe dezelfde reclame opnieuw, maar nu eerlijk: zeg dat het reclame is en wat er minder goed is aan het product.
Welke versie overtuigt meer? Welke vertrouw je meer? Is dat hetzelfde?
Voor ik iets koop of vraag
checklist
Versla de eindbaas
Kan een streamer betaald worden én toch eerlijk zijn? Wat moet hij dan doen? Gebruik wat je over Turbo Tijs weet.
Toestaan?
Milan koopt geen skin. Hij downloadt wel een nieuwe gratis game, eentje waarin je wezens verzamelt en laat evolueren. Voor hij kan beginnen, springen er vier venstertjes op. 'Mag deze game je contacten zien?' Milan tikt al op 'Toestaan' ...
Lees verder in dossier 5: Mijn privacy.
Wat neem ik mee?
- Reclame zit overal, ook in livestreams, games en apps.
- Influencers moeten duidelijk zeggen wanneer iets reclame is.
- Kortingscodes, links en superwoorden zijn signalen.
- Gratis games verdienen met reclame, aankopen, gegevens en abonnementen.
- Reken speelgeld altijd om naar echte euro's.
Tip voor ouders en leerkrachten
Zet aankopen in apps en games op de toestellen van uw kind achter een code of uw goedkeuring (dat kan in de instellingen van de app-winkel van het toestel). Praat over zakgeld en speelgeld zonder te verbieden: kinderen die zelf leren rekenen, kopen bewuster.
Oplossingen en richtantwoorden
Rekenen: 800/1200 x 9,99 = ongeveer € 6,66. Over: 400 diamanten; de game hoopt dat Milan een nieuw pakket koopt om het restje op te maken. Sorteren: 1 reclame; 2 geen (tenzij ze iets kreeg); 3 reclame (soms verborgen als de code klein staat); 4 geen; 5 verborgen; 6 reclame, wel eerlijk gemeld. Eindbaas: ja, als hij duidelijk zegt dat het reclame is en ook de minpunten noemt; helemaal vrij is zijn mening wel nooit.