Over deze reeks
Tien leerlingboekjes over mediawijsheid voor kinderen van 10 tot 12 jaar. Elk boekje is een dossier van het Pixelbureau: een geheime club van vier vrienden uit het zesde leerjaar en Kiko de neusbeer, op de zolder boven de schoolbib.
In elk dossier loopt er iets mis in hun eigen wereld: een groepsbericht, een game, een streamer, een oud filmpje, de speelplaats. De leerstof komt binnen als probleem in dat verhaal, niet als lijstje. Elk dossier eindigt met een cliffhanger naar het volgende, maar elk boekje is ook los te gebruiken.
De personages
Lina11 jaar. Filmt alles en droomt van een eigen kanaal.
Milan12 jaar. Gamer. Kent elke eindbaas en ruilt kaartjes.
Noor11 jaar. Tekent. Ziet details die niemand ziet.
Amir12 jaar. Voetbal, sneakers en een meme voor alles.
KikoNeusbeer. Woont op de zolder. Heeft een neus voor nep.
Wat zit er in elk dossier?
De zaak, de plek, de verdachte en de missie.
Een verhaal in korte stukken, met dialogen en cliffhangers.
Korte, correcte uitleg: de echte mechanismen en tips die werken.
Team-opdrachten en solo-missies: sorteren, verbinden, invullen, tekenen, stellingen, rollenspel.
Een keuze met gevolgen. De gevolgen staan ondersteboven: kinderen kiezen eerst en draaien dan het boekje om.
Eén diepere denkvraag om het dossier af te sluiten.
Vijf zinnen om te onthouden.
Een opdracht voor ouders, met de oplossingen.
De tien dossiers
| Nr | Titel | De zaak |
|---|---|---|
| 1 | Wat is media? | Milan wedt dat hij een dag zonder media kan |
| 2 | Echt of nep? | 'Morgen geen school!' in de klasgroep |
| 3 | Beelden liegen soms | een perfecte zangeres en een dansende directeur (AI) |
| 4 | Reclame & influencers | een streamer, een pakket en een battle pass |
| 5 | Mijn privacy | een game die alles wil weten |
| 6 | Wachtwoorden & veilig online | inbraak in Milans account (met Slotje) |
| 7 | Mijn digitale voetafdruk | een oud dansfilmpje wordt een meme |
| 8 | Respect online | cyberpesten en veertien omstanders |
| 9 | Schermtijd & balans | de tijdvreter en de zes valstrikken |
| 10 | Zelf media maken | de film voor het schoolfeest |
Reken per dossier op een à twee lestijden. Het speurwerk in dossier 1 en de schermdag in dossier 9 vragen een dag thuis.
Zo pak je het aan
- 1Lees het verhaal samen
Lees de hoofdstukken voor of laat ze in rollen lezen. Stop bij elke cliffhanger: 'Wat denk jij dat er gebeurt?'
- 2Praat meer dan je schrijft
De opdrachten zijn vooral gespreksstarters. Een goed gesprek is belangrijker dan een volledig ingevuld blad.
- 3Jij beslist: eerst kiezen
Laat kinderen eerst kiezen en argumenteren, en pas dan het boekje omdraaien.
- 4Geen fout bij twijfel
Bij stellingen en sorteeropdrachten telt de redenering meer dan het kruisje. 'Twijfel' is vaak een slim antwoord.
- 5Verbind met hun wereld
Laat kinderen voorbeelden uit hun eigen games en apps vertellen, zonder namen van klasgenoten.
Veiligheid in de klas
- Niemand hoeft over eigen ervaringen te vertellen. Bied altijd een 'pas' aan.
- Rollenspellen speel je met verzonnen namen, nooit met echte klasgenoten.
- Bij dossier 6 schrijven leerlingen nooit hun echte wachtwoord op.
- Vertelt een kind iets zorgwekkends, bijvoorbeeld over pesten of druk om foto's te sturen? Reageer rustig, bedank het kind en volg de zorgprocedure van je school (zorgleerkracht, CLB).
Hulpbronnen (nagekeken oktober 2026)
Gratis en anoniem, voor kinderen en jongeren, telefonisch, via chat en mail (awel.be). De bereikbaarheid staat op awel.be; er zijn soms wachttijden.
cybersquad.be, van Child Focus: uitleg, forum en chat met een coach over problemen online.
Gratis noodnummer bij verdwijning of seksuele uitbuiting van minderjarigen, ook online (zoals sextortion).
Volwassenen kunnen verdachte berichten doorsturen naar suspect@safeonweb.be (Centrum voor Cybersecurity België).
mediawijs.be: het Vlaamse kenniscentrum voor mediawijsheid, met achtergrond en lesmateriaal.
De lessite over sterke wachtwoorden met mascotte Slotje, die bij dossier 6 hoort.
Oplossingen
De oplossingen en richtantwoorden staan telkens onderaan in het kader 'Tip voor ouders en leerkrachten' van elk dossier. Zo kunnen ouders thuis meepraten zonder aparte sleutel.