Proefjeskaarten — 8 taalarme proefjes met het ritueel VOORSPEL · DOE · ZIE · VERKLAAR
Vier A4's met telkens twee grote proefjeskaarten. Elke kaart toont het vaste ritueel, het nodige materiaal, de stappen in tekeningen en één kindzin "Waarom?". Zo goed als taalvrij — ideaal voor OKAN. Print op stevig papier (160 g), knip langs de stippellijnen en lamineer — leg per tafel de kaart van het proefje van die dag. Combineer met het universele onderzoeksblad zodat elk kind voorspelt, doet, kijkt en verklaart.
Gebruikt bij de proefjes-activiteiten op de proefjespagina. Printen: knop rechtsboven of Ctrl+P → "Opslaan als PDF" · elk blad = één A4.
Proefjeskaarten · blad 1/4
✂ knip langs de stippellijnen
SKITTLES-REGENBOOG
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
Skittles
wit bord
lauw water
1
cirkel leggen
2
water erbij
3
wachten
4
kleurbanen!
Waarom? De kleur en de suiker lossen op in het water. Zwaar suikerwater blijft liggen, dus de kleuren botsen maar mengen niet.
Let op: niet aan de tafel stoten — anders mengen de kleuren.
LAVALAMP
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
fles + water
olie
bruistablet
kleurstof
1
water + kleur
2
olie erop
3
tablet erin
4
lavabellen!
Waarom? Olie is lichter dan water. De gasbelletjes slepen olie mee naar boven; daar knapt het gas en zakt de olie weer.
Let op: niet opdrinken — alleen kijken.
Proefjeskaarten · blad 2/4
✂ knip langs de stippellijnen
MAGISCHE MELK
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
volle melk
bord
kleurstof
wattenstaafje + zeep
1
melk in bord
2
kleuren erin
3
zeep aanraken
4
explosie kleur!
Waarom? Zeep jaagt op het vet in de melk. Alles vlucht weg van de zeep en trekt de kleuren mee — daarom blijft het bewegen.
OOBLECK (BLUBBER)
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
maizena
water
kom
1
maizena
2
water bij
3
mengen
4
slaan = hard
Waarom? Sla je erop, dan haken de korreltjes in elkaar en wordt het even hard. Laat je los, dan vloeit het weer weg.
Let op: niet in de gootsteen spoelen — laten drogen en in de vuilbak.
Proefjeskaarten · blad 3/4
✂ knip langs de stippellijnen
ZWEMMENDE PEPER
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
bord water
peper
afwasmiddel
1
bord water
2
peper strooien
3
zeepvinger erin
4
peper vlucht!
Waarom? Het watervel draagt de peper. Zeep trekt dat vel aan één kant kapot en sleept de peper mee naar de rand.
BALLON OP DE FLES
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
glazen fles
ballon
warm + koud water
1
ballon op hals
2
warm: blaast op
3
koud: zuigt in
Waarom? Warme lucht zet uit en duwt de ballon op. Koude lucht krimpt en zuigt de ballon naar binnen.
Let op: warm kraanwater — niet kokend. Vraag de juf of meester.
Proefjeskaarten · blad 4/4
✂ knip langs de stippellijnen
CHROMATOGRAFIE-BLOEM
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
koffiefilter
stift
beker water
1
stip zetten
2
puntje in water
3
kleuren splitsen
4
bloem vouwen
Waarom? Stiftkleur is een mengsel. Het water neemt elke kleur even ver mee — zo zie je de verborgen kleuren.
Tip: wateroplosbare stift gebruiken — een permanente stift geeft niets.
DANSENDE ROZIJNEN
VOORSPEL
DOE
ZIE
VERKLAAR
NODIG:
bruiswater
rozijnen
hoog glas
1
bruiswater
2
rozijnen erin
3
op en neer!
Waarom? Gasbelletjes plakken aan de rozijn en tillen hem op. Boven knappen ze en zakt hij weer — telkens opnieuw.