Codewiel — Caesar-schijf voor spionnen

Drie A4's: (1) de grote buitenschijf met het gewone alfabet, (2) de kleinere binnenschijf met het geheime alfabet, en (3) zes missiekaartjes om te knippen. Elk kind bouwt zijn eigen wiel: draai de binnenschijf zodat de pijl bij de gekozen sleutel staat (bv. +3: A wijst naar D) en je kunt coderen én decoderen.

Print op stevig papier (160 g). Knip beide schijven rond uit, prik een gaatje in het midden (·) en verbind ze met een splitpen. Geen splitpennen? Gebruik het vouwlip-alternatief onderaan blad 2. Lamineer de missiekaartjes zodat de set alle tien de dagen meegaat.

Gebruikt bij: Codewiel-spionnen en de Envelop-escape (de schijf levert één cijfer van de code).

Printen: knop rechtsboven of Ctrl+P → "Opslaan als PDF" · elk blad = één A4 · zet in de printinstellingen "werkelijke grootte / 100%" zodat de schijven blijven kloppen.

Codewiel · buitenschijf (gewoon alfabet) · blad 1/3

Knip rond langs de blauwe rand. Prik een gaatje in het midden (·).

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z · BUITEN
Montage: groot wiel onder, klein wiel boven, splitpen door de twee gaatjes. Buig de pootjes van de splitpen open aan de achterkant.

Codewiel · binnenschijf (geheim alfabet) · blad 2/3

Knip rond langs de paarse rand. Prik een gaatje in het midden (·). Draai deze schijf op de buitenschijf: zet de pijl ▲ op je sleutel (bv. +3 = D).

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z · BINNEN

Vouwlip-alternatief (geen splitpen nodig)

Knip deze strook uit, vouw langs de stippellijn dubbel over de rand van de buitenschijf en plak vast. Zo klemt de binnenschijf en kan hij toch draaien.

Tip: een klein reepje plakband op de vouwlip is genoeg. Draait het te stroef? Knip het gaatje in het midden iets ruimer.

Codewiel · missiekaartjes · blad 3/3

Knip de zes kaartjes uit. Standaardsleutel = +3 (A→D, B→E, C→F …). Kies samen een andere sleutel als je het moeilijker wil.

✂ knip langs de stippellijnen
Missie 1 — DECODEER Zet je wiel op +3. Welk woord is URERW? Schrijf het op:
Missie 2 — DECODEER Nog eentje met +3: CRPHU = (een seizoen!)
Missie 3 — CODEER Schrijf je naam in geheimschrift (+3):
Missie 4 — VOOR JE PARTNER Codeer een kort bericht (+3) en geef het aan je buur. Die decodeert het!
Missie 5 — VIND DE SCHAT Decodeer (+3): NDVW. Daar ligt iets verstopt! (een meubel)
Missie 6 — ZELF VERZINNEN Kies je eigen sleutel en woord. Schrijf de code hier:

Oplossingen (+3): 1 = ROBOT · 2 = ZOMER · 5 = KAST. Knip dit regeltje weg voor je de kaartjes aan de kinderen geeft.