Het griezelverhaal-dobbelspel

Leerdoelen

• Nederlands (schrijven): met gegeven elementen (personage, plaats, tijd, voorwerp, probleem, geluid en slot) een samenhangend verhaal van minstens 80 woorden schrijven, met een begin, een midden met een spannend moment en een einde.
• Nederlands (taalbeschouwing en spelling): tijdsverbanden (eerst, toen, plotseling, daarna, tenslotte) gebruiken om gebeurtenissen te ordenen, rechtstreekse rede correct noteren met een dubbele punt, aanhalingstekens en het leesteken op de juiste plaats, en een eigen tekst nalezen met een checklist.
• Nederlands (spreken en luisteren): een eigen verhaal levendig vertellen of voorlezen met aangepaste stem, tempo en pauzes, aandachtig luisteren naar de verhalen van anderen en er gericht feedback op geven aan de hand van criteria (idee, spanning, taal, voordracht).
• Leren leren en samenwerken, met een stukje wiskunde: ideeën bundelen en taken verdelen in een schrijfestafette, een eerlijke beoordeling geven met sterren, en punten tot 130 samen optellen en met 5 vermenigvuldigen.

Materiaal

• Afgedrukte bladen: zie de lijst 'Wat je afdrukt' hieronder. Je hebt geen schaar en geen plakband nodig.
• Per team: een gewone dobbelsteen uit de klas of de school (te weinig? laat teams er om beurten een gebruiken) en potloden of balpennen. Een gekleurd potlood om de sterren te omcirkelen is handig.
• Per team: een reserve-schrijfblad of een gelijnd blad voor wie meer plaats nodig heeft.
• Voor de leerkracht: het scorebord (laatste blad van dit leerkrachtdocument; 1 exemplaar, liefst op A3, of teken het na op het bord), een klok of timer en eventueel een belletje voor het wisselsignaal in de schrijfestafette.
• Voor de leerkracht: het voorbeeldverhaal bij de oplossingen, om het spel voor te doen.
• Optioneel voor de sfeer: een lampje of zaklamp en een stoel of kleedje om vooraan een gezellige vertelplek te maken, en gedimd licht tijdens de voordrachten.
• Het A3-pakket (aparte pdf Halloween_05_A3_borden.pdf): affiche en de drie worptabellen als grote posters.

Voorbereiding (afdrukken en beginnen)

• Druk af (4 min): de spelregels 6x, de drie worpbladen (begin, midden en slot) 6x, het verhaalplan 6x, het schrijfblad 12x (6 + 6 reserve), het beoordelingsblad 6x en het diploma 6x. Druk ook het scorebord 1x af (laatste blad van dit leerkrachtdocument, liefst op A3). Er hoeft niets geknipt of geplakt te worden.
• Haal per team een gewone dobbelsteen uit de klas of de school (1 min).
• Schrijf het scorebord op het bord of hang de A3-versie op (2 min): de teams 1 tot 6 en de kolommen Checklist, Jury en Totaal.
• Lees het voorbeeldverhaal bij de oplossingen eenmaal luidop (3 min) en oefen de pauzes en de stemmetjes, zodat je het enthousiast kunt voorlezen.
• Zet de tafels in zes groepen van vier, nummer ze van 1 tot 6 en leg per team de bladen, de dobbelsteen en pennen klaar (2 min).
• Optioneel (2 min): maak vooraan een vertelplek met een stoel of kleedje en een lampje.

Wat je afdrukt

• Zo speel je het spel: 1 per team (6x)
• Het begin van je verhaal: 1 per team (6x)
• Het midden: spanning!: 1 per team (6x)
• Het slot en verteltips: 1 per team (6x)
• Ons verhaalplan: 1 per team (6x)
• Ons griezelverhaal: 1 per team (6x), plus een reserveblad
• Nalezen en beoordelen: 1 per team (6x)
• Team-diploma: 1 per team (6x)

Stap voor stap

1. Start (2 min): verdeel de klas in 6 teams van 4 en geef elk team de spelregels en een dobbelsteen. Vertel dat Boe een spookfeest geeft maar geen enkel verhaal heeft: de klas helpt hem.
2. Voorbeeld (4 min): deel de worpbladen uit, gooi één keer en zoek het nummer op (2 bij Wie? is een pratende pompoen). Lees de voorbeeldworp en het verhaal voor; de klas steekt een vinger op bij elk tijdsverband, het gesprek en het spannende moment.
3. Gooien en plannen (6 min): elk team gooit om beurten zeven keer (begin, midden, slot) en noteert nummer en uitkomst op het verhaalplan. Eén worp mag opnieuw (joker; de tweede telt). Dan steekwoorden in de vakken en afspreken wie schrijft: kind 1 begin, kind 2 en 3 midden, kind 4 einde.
4. Schrijfestafette (10 min): de teams schrijven op het schrijfblad en na elke tweeënhalve minuut roep je “Wissel!”: het blad gaat naar het volgende kind, de anderen lezen mee. Let op tijdsverbanden, aanhalingstekens en woordenaantal.
5. Nalezen en oefenen (4 min): de teams lezen hun verhaal hardop, overlopen de checklist op het beoordelingsblad en vinken enkel aan wat klopt. Daarna verdelen ze de voordracht en oefenen ze met de verteltips.
6. Juryregels (1 min): elk team is jury tijdens de voordrachten en omcirkelt op het beoordelingsblad 1 tot 5 sterren voor idee, spanning, taal en voordracht (totaal hoogstens 20). De rij van het eigen team blijft leeg.
7. Voordrachten (9 min): dim het licht en zet het lampje aan. Elk team vertelt om beurt zijn verhaal (ongeveer 1 minuut); na het applaus vullen de jury-teams 30 seconden hun rij in.
8. Punten tellen (3 min): lees voor elk team de vijf jurytotalen voor, schrijf ze op het bord en tel op (17 + 15 + 18 + 14 + 16 = 80). De teams noteren hun checklistpunten (vinkjes x 5) op het scorebord.
9. Winnaar en afsluiting (2 min): tel de punten op, kondig het winnende team aan met een drumroffel en deel aan alle teams een diploma uit. Terugblik: welke worp gaf het gekste verhaal?

Varianten en differentiatie

• Makkelijker: gooi vijf keer (laat Voorwerp en Geluid weg), vraag 60 woorden en geef een beginzin mee (“Het was een stille avond en ...”), of laat de teams enkel vertellen.
• Moeilijker: vraag 120 woorden, alle vijf de tijdsverbanden, een gesprek tussen twee personages en een verrassende wending.
• Individueel of andere groepen: elk kind schrijft zelf met de worp van het team (24 schrijfbladen); in teams van 3 schrijven de kinderen begin, midden en einde, in teams van 5 maakt het vijfde kind de geluiden.
• Korter (ongeveer 34 min): laat het voorbeeldverhaal weg en laat drie teams vooraan vertellen, de andere drie aan een buurteam.

Punten per team